Novartis open Novartis open
.

Rak piersi

3 najważniejsze FAKTY

PIERWSZA CECHA TO:
STOPIEŃ ZAAWANSOWANIA NOWOTWORU.

Wyznacza się go przy pomocy tzw. stopniowania TNM (z ang.: Tumor, Nodes, Metastasis),
czyli poprzez określenie: wielkości guza (T),
obecności komórek nowotworowych w węzłach chłonnych (N)
i stopnia rozsiania komórek nowotworowych w organizmie, tzw. przerzutów odległych (M).(3)

DIAGNOSTYKA raka piersi (4)

DRUGA CECHA TO:
OCENA STANU RECEPTORÓW HORMONALNYCH ORAZ EKSPRESJI RECEPTORA HER2 DOKONANA Z BIOPSJI GRUBOIGŁOWEJ GUZA PIERWOTNEGO LUB PRZERZUTU.

Określenie podtypu biologicznego raka piersi jest bardzo ważne,
ponieważ od tego zależy wybór właściwej metody leczenia.(5)

WYRÓŻNIA SIĘ 3 GŁÓWNE PODTYPY BIOLOGICZNE RAKA PIERSI:
- HORMONOZALEŻNY, ZWANY INACZEJ LUMINALNYM
- HER2-DODATNI
- POTRÓJNIE UJEMNY(5)

Tabela przedstawia klasyfikację podtypów biologicznych
w zależności od oceny stanu ER, PgR, HER2, Ki67:

 

Podtyp biologiczny (6) Receptor ER Receptor PgR HER2 Indeks mitotyczny
(Ki67)
Luminalny A dodatni 20% lub więcej ujemny niski (<14%)
Luminalny B (HER2-ujemny) dodatni Brak lub dodatni (<20%) ujemny niski (<14%)
lub wysoki (>/=14%)
Luminalny B (HER2-dodatni) dodatni   dodatni każdy
HER2-dodatni (nieluminalny) ujemny   dodatni każdy
Trójujemny ujemny   ujemny każdy

Badania pozwalają kontrolować rozwój choroby w stadium zaawansowanym, zaś schematy leczenia dostosowane indywidualnie do sytuacji pacjentki, a także rozwój badań nad nowymi terapiami sprawiają, że

coraz częściej mówi się o zaawansowanym raku piersi jako chorobie przewlekłej.

 

Jak żyć z zaawansowanym rakiem piersi i jak rozmawiać o chorobie z bliskimi
radzi psychoonkolog Adrianna Sobol.

 

Koniecznie

Zapytaj lekarza

Wiedza może być Twoim sprzymierzeńcem w chorobie. Im więcej wiesz i rozumiesz, tym łatwiej będzie Ci przejść przez proces diagnozy i leczenia.(7)

Abyś mogła zaangażować się w Twoje leczenie, spróbuj zrozumieć na czym polega Twoja choroba, jak dokładnie będzie przebiegać jej leczenie i jak zmieni się w tym czasie Twoje życie. Podpowiadamy jakie pytania zadać lekarzowi. Wydrukuj je i weź ze sobą. Zadaj je lekarzowi sama, lub poproś o to bliską osobę, która będzie Ci towarzyszyć podczas wizyty. Odpowiedzi zanotuj, aby móc do nich wrócić. Jeśli czegoś nie zrozumiesz – poproś o wyjaśnienie.

Pobierz i wydrukuj listę pytań na wizytę

  • Jaki mam typ nowotworu?
  • Co oznacza stopień zaawansowania mojego nowotworu?
  • Jakie są wszystkie możliwości leczenia mojego nowotworu, w tym aktualnie refundowane
    na terenie Polski oraz dostępne na świecie?
  • W jakim ośrodku/placówce medycznej/oddziale szpitalnym będę  leczona?
  • Czy mogę wybrać miejsce, w którym będę leczona?
  • Czy podczas terapii będę odczuwała ból i jak bardzo może być on silny?
  • Czy podczas terapii będę odczuwała inne dolegliwości?
  • Jakie emocje mogą towarzyszyć mi podczas leczenia?
  • W jaki sposób mogę łagodzić swoje dolegliwości?
  • Czy mogę korzystać z naturalnych metod, czy nie zakłócą one mojego leczenia?
  • Czy podczas leczenia będę mogła pracować? W jaki sposób i jak długo?
  • Czy podczas leczenia będę mogła być aktywna fizycznie: ćwiczyć, uprawiać sport?
  • Jeśli będę leczona w domu – czy muszę w jakiś specjalny sposób dostosować otoczenie?
  • Gdzie spotkam osoby w podobnej do mojej sytuacji, aby uzyskać od nich wsparcie?

Dodaj do listy własne pytania.
Pamiętaj – nie ma niemądrych pytań, a Ty masz prawo do rzetelnej wiedzy o swojej chorobie.

Zaawansowany rak piersi

leczenie

tytul
tytul

Niestety, leku, który wyleczyłby całkowicie zaawansowanego raka piersi, jeszcze nie ma. Celem obecnie stosowanych terapii jest zapewnienie pacjentce z przerzutowym rakiem piersi jak najdłuższego życia o takiej samej lub lepszej jakości.

Na całym świecie trwają intensywne badania nad nowymi terapiami nowotworów. Na podstawie opublikowanych wyników badań klinicznych, które dokumentują korzyści ze stosowania nowych opcji terapeutycznych, rejestrowane są kolejne cząsteczki w leczeniu nowotworów piersi. Jeśli lek jest zrejestrowany przez Europejską Agencję Leków (European Medicines Agency, EMA), jest automatycznie dopuszczony do obrotu w Polsce. Rejestracja przez EMA nie jest równoznaczna z refundacją leku w każdym kraju Unii Europejskiej. Dynamiczny rozwój nauki sprawia, że coraz częściej przerzutowy rak piersi poddaje się długiemu leczeniu. Zapytaj lekarza o aktualne standardy leczenia w Polsce i na świecie, by dobrać schemat leczenia dopasowany do Twojej sytuacji.

tytul
tytul

Istnieje też grupa leków, które nie są jeszcze zarejestrowane na terenie Europy, ale są przedmiotem badań klinicznych. 

Badań klinicznych nad nowymi terapiami nowotworów jest wiele. Wyboru takiej drogi leczenia możesz dokonać tylko wspólnie z lekarzem. Te same terapie mogą bowiem działać różnie u różnych pacjentek w zależności od stopnia zaawansowania ich choroby. Omówienie z lekarzem wyników Twoich badań diagnostycznych może pomóc Ci w podjęciu dalszych decyzji co do wyboru najlepszej dla Ciebie drogi.

Zrozumienie tego, czym są wyniki badań klinicznych nad nowymi terapiami i w jaki sposób mogą one wpłynąć na Twoje leczenie nie jest łatwe. Aby Ci to ułatwić podajemy poniżej informacje, które pomogą Ci zorientować w tym obszarze medycyny i ułatwiają Twoje rozmowy z lekarzem. Co zatem warto wiedzieć o badaniach klinicznych?

Badania kliniczne - dowiedz się więcej

BADANIE KLINICZNE – co to jest?

BADANIA KLINICZNE – ważne pojęcia

Zaawansowany rak piersi: 

jak zadbać o swoje potrzeby emocjonalne i duchowe – 5 kroków

Daj sobie czas i zastanów się nad swoimi emocjami. Poczucie beznadziei, porzucenia, strach przed nieznanym oraz złość na innych i na świat to naturalne odczucia towarzyszące pacjentom onkologicznym. Daj sobie czas na to, aby uświadomić sobie swoje emocje oraz to, w jaki sposób rak piersi z przerzutami mógł wpłynąć na Ciebie samą.

Przed rozmową z lekarzem, pielęgniarką lub psychologiem wsłuchaj się w swoje uczucia i zastanów się nad, tym, co jest dla Ciebie ważne. Zadaj sobie poniższe pytania i spisz swoje odpowiedzi:

  • Czego obawiam się najbardziej?
  • Co przynosi mi nadzieję?
  • Co jest dla mnie w tej chwili najważniejsze?
  • W co wierzę?

Raz w tygodniu pozwól sobie na chwilę autorefleksji i skup się na emocjach, które odczuwasz. Swoje odczucia możesz zapisywać w dzienniku. Pomoże Ci to do pewnego stopnia odzyskać kontrolę nad tym, co dzieje się w Twoim życiu i zdecydować, czy byłoby ci łatwiej, gdybyś pracowała nad emocjami np. z psychologiem lub terapeutą. Więcej o emocjach towarzyszących zaawansowanemu rakowi piersi dowiesz się z naszego działu: EMOCJE I RELACJE

1. DAJ SOBIE CZAS i ZASTANÓW SIĘ NAD SWOIMI EMOCJAMI

Skup się na tym, nad czym masz kontrolę. Zadaj sobie pytanie: jakie 3 rzeczy lubiłaś robić przed diagnozą i leczeniem oraz w jaki sposób możesz je teraz włączyć do swojego życia? A jeśli nie możesz robić rzeczy, które robiłaś wcześniej, jakie są 3 rzeczy, które sprawiają ci przyjemność i które możesz teraz robić?

Skup energię na wyznaczeniu realnych celów i wykonywaniu codziennych czynności, które lubisz, np. na spacerach lub spotykaniu się z bliskimi osobami. 

2. SKUP SIĘ NA TYM, NAD CZYM MASZ KONTROLĘ

Ćwicz trudne rozmowy. Kobiety, które chorują na zaawansowanego raka piersi często muszą sobie radzić z myślami o możliwym, przedwczesnym odejściu. Emocje z tym związane są szczególnie silne, gdy pacjentka czuje się odpowiedzialna także za swoich bliskich: partnera, dzieci lub zajmuje się np. swoimi rodzicami.

Porozmawiaj ze swoim lekarzem lub psychologiem o tym, w jaki sposób możesz przekazać diagnozę swojej rodzinie, jak rozmawiać z partnerem, a jak z dziećmi.

Przećwicz te trudne rozmowy tak, aby łatwiej było ci przekazać tę wiadomość oraz w jak najlepszy sposób odpowiedzieć na wszelkie pytania w sposób odpowiedni np. dla wieku, w którym  są Twoje dzieci.

3. ĆWICZ  TRUDNE  ROZMOWY

Szczerze mów o tym, czego potrzebujesz, a co jest Ci zbędne. Podobnie jak w przypadku przygotowania się na trudne rozmowy, przećwicz w jaki sposób chciałabyś odpowiedzieć na pytania rodziny i przyjaciół dotyczące tego, w jaki sposób mogą okazywać ci wsparcie. Powiedz otwarcie, w jaki sposób mogą cię wspierać, czy to wspólne spędzając czas, czy w każdy inny sposób, który sprawia ci najwięcej radości.

Zamiast odpowiadać na poszczególne pytania, możesz rozważyć, podobnie jak niektóre pacjentki, zamieszczenie ogólnych informacji na temat Twojego samopoczucia na blogu lub Facebooku. Dzięki temu Twoja rodzina i przyjaciele będą znali aktualne informacje na temat twojego zdrowia, co może ułatwić rozmowy z nimi na inne tematy. Kwestia upubliczniania Twojej historii jest indywidualna i tylko Ty możesz zdecydować o formie i zakresie przekazywanych informacji. Zrobisz to z największym wyczuciem, w najlepszy i najbardziej bezpieczny dla siebie sposób.

Jeśli potrzebujesz czasu tylko dla siebie, nie bój się prosić o trochę samotności.

Rozmawiaj otwarcie z opiekującymi się tobą lekarzem, pielęgniarką lub psychologiem o swoich emocjach i potrzebach. Ich zadaniem jest pomaganie Tobie. Mogą również udzielić ci informacji na temat tego, w jaki sposób inni mogą cię wesprzeć.

4. SZCZERZE MÓW O TYM, CZEGO POTRZEBUJESZ, A CO JEST CI ZBĘDNE

Daj sobie pomóc. Zachęcamy Cię do kontaktu z organizacjami pacjentów, które wspierają kobiety chore na raka piersi. Możesz, dzięki nim m. in. poznać inne kobiety, które, tak jak ty, mają raka piersi z przerzutami oraz podobne doświadczenia. Wejdź na podstronę:  ZAAWANSOWANY RAK PIERSI - TU ZNAJDZIESZ POMOC i sprawdź listę organizacji, które oferują wzajemne wsparcie.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w codziennych obowiązkach, porozmawiaj ze swoim lekarzem bądź pielęgniarką, lub wybraną organizacją pacjentów, kto może udzielić Ci takiej pomocy. 

Jeśli duchowość i modlitwa są dla ciebie ważne, ukojenie możesz znaleźć w rozmowach z członkami swojej wspólnoty duchowej i księdzem. Pamiętaj także o tym, że duchowni są obecni w oddziałach szpitalnych i służą swoim wsparciem.

5. DAJ SOBIE POMÓC

Zaawansowany rak piersi:

LĘKI I DEPRESJA - GDZIE PO POMOC?

<p>Lęk jest jednym z najbardziej powszechnych, emocjonalnych objawów choroby nowotworowej u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi. </p><p>To naturalne, że możesz go odczuwać w takich sytuacjach jak poznanie diagnozy lub zmiana sposobu leczenia. Blisko połowa pacjentek chorych na zaawansowanego raka piersi w Polsce czuje w takich sytuacjach zdenerwowanie lub smutek. <sup>(9)</sup> 60 proc. pacjentek przyznaje wprost, że dobre samopoczucie jest istotnym elementem ich jakości życia w chorobie <sup>(10)</sup>. A zatem, jeśli podczas leczenia odczuwasz rozmaite lęki przewlekle, mogą one wywierać negatywny wpływa wpływ na wszystkie obszary Twojego życia. Ważne jest więc, aby abyś wtedy poprosiła o pomoc. </p> zdjęcie

Lęk jest jednym z najbardziej powszechnych, emocjonalnych objawów choroby nowotworowej u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi.

To naturalne, że możesz go odczuwać w takich sytuacjach jak poznanie diagnozy lub zmiana sposobu leczenia. Blisko połowa pacjentek chorych na zaawansowanego raka piersi w Polsce czuje w takich sytuacjach zdenerwowanie lub smutek. (9) 60 proc. pacjentek przyznaje wprost, że dobre samopoczucie jest istotnym elementem ich jakości życia w chorobie (10). A zatem, jeśli podczas leczenia odczuwasz rozmaite lęki przewlekle, mogą one wywierać negatywny wpływa wpływ na wszystkie obszary Twojego życia. Ważne jest więc, aby abyś wtedy poprosiła o pomoc.

Depresja  -  Diagnoza: zaawansowany rak piersi oraz długie leczenie są dla pacjentki poważnym psychicznym obciążeniem. Tak poważnym, że w niektórych przypadkach może ono doprowadzić do depresji. Jest duża różnica między depresją, a odczuwaniem smutku, lęku i przygnębienia. Dodatkowo, Twoje odczucia podczas leczenia mogą się zmieniać, słabnąć, rosnąć, kumulować się. Nie ma jednego wzoru emocji, które odczuwają pacjentki z zaawansowanym rakiem piersi. To naturalne, że możesz czuć się w nich zagubiona. W zrozumieniu tego, co czujesz mogą pomóc Ci osoby, które opiekują się Tobą od strony medycznej (lekarze, pielęgniarki), a także inne, które zajmują się wsparciem pacjentów onkologicznych. To oni podpowiedzą Ci także, jak sobie poradzić zarówno z lękami jak i wtedy, gdy zachorujesz na depresję. Do kogo możesz zwrócić się po wsparcie psychiczne?  zdjęcie Depresja - Diagnoza: zaawansowany rak piersi oraz długie leczenie są dla pacjentki poważnym psychicznym obciążeniem. Tak poważnym, że w niektórych przypadkach może ono doprowadzić do depresji. Jest duża różnica między depresją, a odczuwaniem smutku, lęku i przygnębienia. Dodatkowo, Twoje odczucia podczas leczenia mogą się zmieniać, słabnąć, rosnąć, kumulować się. Nie ma jednego wzoru emocji, które odczuwają pacjentki z zaawansowanym rakiem piersi. To naturalne, że możesz czuć się w nich zagubiona. W zrozumieniu tego, co czujesz mogą pomóc Ci osoby, które opiekują się Tobą od strony medycznej (lekarze, pielęgniarki), a także inne, które zajmują się wsparciem pacjentów onkologicznych. To oni podpowiedzą Ci także, jak sobie poradzić zarówno z lękami jak i wtedy, gdy zachorujesz na depresję. Do kogo możesz zwrócić się po wsparcie psychiczne?

Zaawansowany rak piersi:

6 wskazówek, które pomogą Ci poradzić sobie z lękiem

1. ROZMAWIAJ ZE SWOIM LEKARZEM O WSZYSTKICH OBAWACH ZWIĄZANYCH Z LECZENIEM

2. POPROŚ O POMOC

3. NA PIERWSZYM MIEJSCU STAWIAJ SIEBIE I SWOJE ZDROWIE

4. POLEGAJ NA INNYCH

5. DBAJ O SWOJE DOBRE SAMOPOCZUCIE

6. OGRANICZ CZAS SPĘDZONY W INTERNECIE

Zaawansowany rak piersi i depresja:

JAK SOBIE PORADZIĆ?

Wskazówki

Poznaj różnicę pomiędzy smutkiem a depresją. Depresja i poczucie smutku różnią się od siebie. Możesz mieć depresję, jeśli:

  • Odczuwasz smutek przez kilka dni z rzędu
  • Straciłaś zainteresowanie czynnościami, które kiedyś lubiłaś wykonywać
  • Masz problemy z koncentracją lub cały czas jesteś nerwowa
  • Nie możesz spać lub śpisz zbyt dużo
  • Myślisz o śmierci lub masz myśli samobójcze

Jeśli trudno Ci określić w jakim stanie psychicznym się znajdujesz, zwróć się o pomoc do opiekujących się Tobą specjalistów.

Kobiety chore na zaawansowanego raka piersi z reguły nie szukają pomocy psychologicznej ponieważ myślą, że stan psychiczny, w którym się znajdują jest nieodzowną częścią ich choroby.

  • Jeśli odczuwasz smutek lub obniżony nastrój przez okres dłuższy niż kilka ostatnich dni, jak najszybciej porusz tę kwestię z lekarzem prowadzącym.
  • To ważne, aby jak najszybciej zająć się uczuciem smutku lub obniżonym nastrojem, ponieważ przy pomocy odpowiednich specjalistów można je wyeliminować lub zmniejszyć ich wpływ na Twoją codzienność.
  • Jeśli masz myśli samobójcze, pilnie poproś o profesjonalną pomoc, dzwoniąc na numer pogotowia 999, numer alarmowy 112 lub skontaktuj się z lekarzem psychiatrą, izbą przyjęć najbliższego szpitala psychiatrycznego lub opiekującymi się Tobą specjalistami.
1. POZNAJ RÓŻNICĘ  POMIĘDZY SMUTKIEM  A DEPRESJĄ

Porozmawiaj z opiekującym się Tobą lekarzem bądź psychologiem o potencjalnych przyczynach Twojej depresji. Mogą one być następujące, pamiętaj jednak, że ta lista nie wyczerpuje potencjalnych powodów Twojego stanu zdrowia:

  • Depresja oraz lęk mogą być działaniami niepożądanymi niektórych leków na raka piersi oraz niektórych leków przeciwbólowych.(12)
  • Niektóre terapie przeciwnowotworowe mogą również powodować przedwczesną menopauzę, wywołując zmiany hormonalne, które mogą mieć wpływ na mózg.(13)
  • Zmęczenie jest jednym z najbardziej powszechnych działań niepożądanych i może być mylnie uznane za depresję.(12)
  • Przyczyną depresji może być również stres, zamartwianie się chorobą lub może też mieć ona przyczyny psychologiczne.(12)

 W zależności od źródła depresji, Twój lekarz może rozważyć zastosowanie kilku sposobów leczenia, np.:

  • Leki antydepresyjne, rozmowy, psychoterapia indywidualna lub grupowa.
  • Zastosowanie nowych leków w terapii zaawansowanego raka piersi, które zniwelują skutki depresji.
2. POROZMAWIAJ  Z LEKARZEM O  PRZYCZYNIE DEPRESJI

Zmień styl życia. Zmiana stylu życia może w dużym stopniu wpłynąć na poprawę Twojego nastroju(14), a więc: 

  • Zadbaj o regularne godziny snu. Osoby wypoczęte czują się lepiej.
  • Staraj się uprawiać regularne ćwiczenia fizyczne, nawet jeśli jest to tylko krótki spacer. Wysiłek fizyczny uwalnia w mózgu endorfiny, które łagodzą stany depresyjne. Aby dowiedzieć się więcej zajrzyj do sekcji: AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA.
  • Jeśli masz ochotę, spróbuj czegoś nowego, np. pracy w ogrodzie, jogi, wolontariatu czy innej aktywności, która sprawi ci przyjemność.
  • Śmiech również pomaga uporać się ze stanami depresyjnymi. Obejrzyj więc ulubioną komedię, albo powspominaj śmieszne momenty z rodziną lub przyjaciółmi.
3. ZMIEŃ  STYL  ŻYCIA

Zadbaj o swoje dobre samopoczucie. Oprócz leków na receptę, istnieją inne techniki, dzięki którym można łatwiej uporać się z depresją:(14)

  • Prowadzenie dziennika - badacze z Uniwersytetu Teksańskiego dowodzą, że regularne spisywanie przemyśleń wzmacnia układ odpornościowy. Także w odniesieniu do zdrowia psychicznego osobiste opisywanie własnych uczuć pomaga osobom po trudnych przeżyciach szybciej wrócić do pełni sił, obniża poziom napięcia, ułatwia rozwiązywanie problemów, a nawet usprawnia funkcjonowanie pamięci. Profesjonaliści podpowiadają, aby pisać regularnie, szczerze do bólu i opisywać doznawane uczucia. Poza tym nie ma zasad. Być może odkryjesz, że Twój pamiętnik jest nieoceniającym, zawsze akceptującym przyjacielem w chorobie.(15)
  • Masaże - np. refleksoterapia, masaż shiatsu, tajski, ajurwedyjski z sirodhara i masaże relaksacyjne.
  • Medytacja - MBCT - Mindfulness Based Cognitive Therapy - to terapia poznawcza oparta na mindfulness. Jest to nurt terapeutyczny łączący bardzo skuteczną w zaburzeniach depresyjnych i lękowych terapię poznawczo-behawioralną z dalekowschodnią medytacją mindfulness (po polsku nazywaną medytacją uważności), która ostatnio staje się niezwykle popularna za sprawą swojego, udowodnionego przez wiele badań naukowych, dobroczynnego wpływu na ludzki mózg.(16)
  • Modlitwa, praktyki duchowe lub religijne
  • Joga - to naturalny lek na stres, depresję i stany niepokoju. Asany z jednej strony redukują napięcie będące przyczyną stresu, a z drugiej dotleniają, usuwają zmęczenie i dodają energii.

4. ZADBAJ  O SWOJE DOBRE  SAMOPOCZUCIE

Stwórz system wsparcia.

  • Lekarz może skierować Cię do psychoonkologa, który wie jaki stres i jakie emocje towarzyszą nowotworom.  Rozmowa z psychologiem lub grupą wsparcia, której członkowie rozumieją, przez co przechodzisz może pomóc Ci poradzić sobie z trudnymi emocjami. 
  • Obecność w życiu ludzi, którzy Cię wysłuchają, jest również ważna dla zdrowia psychicznego. Porozmawiaj z rodziną, przyjaciółmi o swoich uczuciach.
  • Pamiętaj, że nie jesteś sama. Rozmowy bezpośrednie lub przez Internet mogą Ci pomóc przejść  przez trudną sytuację. Wśród wielu działających w Polsce organizacji pacjenckich są też takie, które wspierają kobiety chore na raka piersi, także w zaawansowanej postaci. Skontaktuj się z nimi: ZAAWANSOWANY RAK PIERSI – TU ZNAJDZIESZ POMOC 
5. STWÓRZ  SYSTEM  WSPARCIA

Zaawansowany rak piersi:

praca zawodowa, a leczenie

Praca zawodowa podczas leczenia raka piersi z przerzutami może być dla Ciebie istotna z kilku powodów. Może dawać Ci poczucie normalności, albo zabezpieczać Cię finansowo. Może też jednak być dla Ciebie stresująca. O tym, czy zechcesz lub będziesz mogła pracować podczas terapii mogą także zadecydować dolegliwości, które będziesz wtedy odczuwać. Do Ciebie należy więc decyzja, czy możesz i czy chcesz pracować. Zrób to co jest najlepsze dla Ciebie, Twojego stylu życia i Twoich bliskich. Ważne jest, abyś opracowała sobie plan, który pozwoli Ci zachować równowagę w obszarach: leczenie, praca i inne życiowe priorytety.
 
Zastanów się, czy poradzisz sobie z emocjonalnymi i fizycznymi objawami choroby oraz jednoczesną pracą zawodową. Zwłaszcza nad tym, jak Twoja choroba wpłynie pod względem organizacyjnym i prawnym na Twoje zatrudnienie, system pracy, zakres obowiązków.

Im lepiej zrozumiesz jak diagnoza i leczenie wpłyną na Twoją pracę, tym lepszy dla Twojej terapii i sytuacji zawodowej ułożysz plan na aktywność zawodową.

PLAN NA AKTYWNOŚĆ ZAWODOWĄ
– JAK SIĘ PRZYGOTOWAĆ?

Porozmawiaj z lekarzem. Jeśli masz wątpliwości w jaki sposób leczenie wpłynie na Twoją pracę - porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Im więcej będziesz wiedziała na temat przebiegu Twojej terapii, tym łatwiej będzie Ci pogodzić ją z codziennymi obowiązkami, w tym także pracą zawodową. Podpowiadamy jakie pytania możesz zadać swojemu lekarzowi. Odpowiedzi na nie pomogą Ci w rozmowie z szefem lub działem kadr w Twoim miejscu pracy.

  • Czy uważa pan/pani, że w trakcie leczenia bez problemu będę mogła wykonywać swoje obowiązki zawodowe?
  • W jaki sposób mogę spróbować stopniowo zmniejszyć lub zmienić zakres codziennych obowiązków zawodowych?
  • Czy będę musiała iść na zwolnienie lekarskie?
  • Czy możemy wypracować taki schemat leczenia, który ułatwi mi pracę zawodową?
  • Czy ma pan/pani dla mnie jakieś wskazówki na temat tego, w jaki sposób mogę zachować energię w trakcie terapii?
POROZMAWIAJ  Z LEKARZEM

Poznaj swoje prawa. Zanim ujawnisz jakiekolwiek informacje o swoim stanie zdrowia w miejscu pracy, zapoznaj się z informacjami o świadczeniach, które się Tobie należą jako choremu, niepełnosprawnemu pracownikowi, np. o zasiłkach lub rencie z tytułu niezdolności do pracy.

Aby dowiedzieć się więcej na temat organizacji systemu pracy podczas leczenia choroby nowotworowej, a także rodzajów wsparcia socjalnego (zasiłków, renty, dofinansowania do zakupu środków pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego itp.) zajrzyj do sekcji: PRACA I ŻYCIE CODZIENNE oraz WSPARCIE SOCJALNE.

POZNAJ SWOJE PRAWA

Porozmawiaj z pracodawcą. Przed rozmową z pracodawcą zastanów się jednak nad następującymi kwestiami:

Jaka jest kultura w Twoim miejscu pracy? Zanim podejmiesz decyzję o tym, komu powiedzieć o swojej chorobie, weź pod uwagę swoje miejsce pracy i panującą w nim kulturę. Czy Twoje miejsce pracy jest duże i formalne, czy małe, a relacje w nim między pracownikami są zażyłe? Czy ktoś inny w Twoim miejscu pracy chorował na raka lub inną chorobę i jak postępowano w jego przypadku?

Jak wiele chcesz powiedzieć? Pracodawca nie ma prawa żądać od Ciebie informacji na temat Twojego stanu zdrowia. To Ty decydujesz, czy ich udzielisz i w jakim zakresie. Pamiętaj jednak, że w pewnych sytuacjach, np. gdy uzyskasz orzeczenie o niepełnosprawności i będziesz chciała wyjechać na turnus rehabilitacyjny, albo Twoje stanowisko pracy będzie wymagało specjalnego dostosowania przez pracodawcę, albo będziesz wnioskować o świadczenia socjalne, do których należy dołączyć zaświadczenia z miejsca pracy, będziesz musiała udzielić pracodawcy pewnych informacji na temat swojej choroby. Nie musisz go jednak zapoznawać z pełną diagnozą, trybem leczenia i rokowaniami. Pamiętaj także, że wszystkie informacje o Twoim stanie zdrowia są poufne i pracodawca nie ma prawa ich upubliczniać dzieląc się nimi z innymi pracownikami – chyba, że wyrazisz na to zgodę, bo np. zależy Ci na wsparciu Twoich współpracowników, albo w ten sposób łatwiej Ci jest przeżyć swoją chorobę.  

POROZMAWIAJ Z PRACODAWCĄ

Przygotuj się na niepożądane skutki leczenia. Dopytaj się lekarza lub pielęgniarkę, w jaki sposób możesz radzić sobie z objawami niepożądanymi leczenia, które mogą mieć wpływ na Twoją kondycję fizyczną i intelektualną i wprowadź odpowiednie zmiany w Twoim stylu życia. Skorzystaj z naszych podpowiedzi w działach:ŻYWIENIE, AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, URODA 

  • Skoordynuj plan leczenia z Twoją pracą w najlepszym dla Ciebie i możliwym stopniu. Na przykład, jeśli wiesz, że we wtorek po południu będziesz przyjmować leki, które wywołują nieprzyjemne skutki uboczne, zapytaj przełożonego czy możesz mieć w tym czasie wolne, które odpracujesz w inne dni.
  • Prowadź szczegółowy dziennik pracy i szczegółową listę rzeczy do zrobienia. Rób dokładne notatki podczas spotkań, tak, abyś mogła zapamiętać ważne szczegóły i zawsze do nich sięgnąć, gdy o czymś zapomnisz, lub nie będzie się dłużej w pracy.
PRZYGOTUJ SIĘ NA SKUTKI NIEPOŻĄDANE LECZENIA

Życie

z zaawansowanym rakiem piersi

Jak może reagować psychicznie Twój organizm na stres wywołany przez diagnozę i leczenie?

Jak ważną rolę w procesie leczenia odgrywa nadzieja?

Jak sobie poradzić z atakami paniki?

Jak się uporać ze strachem przed odejściem?

Jak nie nadużywać leków podczas choroby?

W jaki sposób utrzymać relacje z bliskimi (partnerem, mężem, dziećmi, przyjaciółmi) podczas choroby i jej leczenia?

Kim jest psychoonkolog i w czym pomoże?

Czym jest wsparcie duchowe w chorobie i gdzie je uzyskasz?

Czy mówić pracodawcy i współpracownikom o tym, że masz raka?

Jak dostosować pracę do nowego trybu życia?

Czy przez chorobę grozi ci utrata pracy?

Co zrobić, jeśli przez chorobę musisz zmienić zawód?

Czy podczas leczenia będziesz mogła pracować nie na etacie?

Jakie obowiązki domowe mogą sprawiać ci trudność podczas leczenia przewlekłego? (20)

Jak możesz dostosować dom, mieszkanie do swoich potrzeb podczas choroby?

Kiedy zwolnić aktywność życiową lub poprosić o pomoc najbliższych?

Ile dni zwolnienia lekarskiego przysługuje Ci podczas leczenia i kto może wystawić takie zwolnienie?

Czy w czasie zwolnienia lekarskiego będziesz otrzymywać wynagrodzenie, a jeśli tak, to jakie i kto je będzie wypłacał?

Czym jest zasiłek chorobowy i jak go uzyskać?

Czym jest zasiłek rehabilitacyjny i jak go uzyskać?

Czym jest zasiłek opiekuńczy i jak go uzyskać?

Czym jest zasiłek na leki i jak go uzyskać?

Czym jest dodatek pielęgnacyjny i jak go uzyskać?

Jak uzyskać wsparcie na zakup sprzętu rehabilitacyjnego i środków pomocniczych?

Jak powinna być skonstruowana Twoja dieta?

Które produkty sprzyjają leczeniu, a które mogą je zakłócić?

Czym jest białko i dlaczego jest takie ważne dla organizmu?

Jakie produkty wzmocnią Twój układ odpornościowy?

Czym jest anemia i jak się ją leczy przy chorobie nowotworowej?

Czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego oraz kiedy i jak ją stosować?

Jak radzić sobie domowymi metodami ze skutkami ubocznymi leczenia ze strony układu pokarmowego?

Jakie korzyści przynosi aktywność fizyczna kobiecie z zaawansowanym rakiem piersi?

Jakie ćwiczenia, aktywności ruchowe i sporty mogą wesprzeć Twoje leczenie?

Jakich ćwiczeń, aktywności i sportów powinnaś unikać?

Jakie zabiegi rehabilitacyjne wesprą Twoją kondycję fizyczną?

Na czym polegają zabiegi rekonstrukcji piersi i gdzie je wykonać?

Jakie są rodzaje implantów piersi i jak wybrać najlepsze dla siebie?

Czym jest masaż limfatyczny i jak go prawidłowo wykonać?

Co to jest bielizna pooperacyjna i jak ją prawidłowo dobrać?

Jak wybrać najlepszy dla siebie biustonosz?

Jak zadbać o włosy podczas poszczególnych etapów leczenia?

Jakie są rodzaje turbanów oraz jak je wiązać i nosić?

Jakie są rodzaje peruk i jak je dobrać?

Tu znajdziesz

Pomoc

Fundacja OmeaLife

www.omealife.pl
biuro@omealife.pl
Aleja Grunwaldzka 53
80-241 Gdańsk
tel. 575 752 763

Polskie Amazonki Ruch Społeczny

www.ruchspoleczny.org.pl
biuro@ruchspoleczny.org.pl
ul. Wiejska 12A
00-490 Warszawa
tel. 601 755 301

Fundacja OnkoCafe

www.onkocafe.pl
biuro@onkocafe.pl
ul. Ludwika Narbutta 65/71 pok.114
02-524 Warszawa
tel. 537888789

Federacja Stowarzyszeń "Amazonki"

www.amazonkifederacja.pl
amazonki@amazonki.poznan.pl
ul. Piastowska 38
61-556 Poznań
tel. 61 8333 665

Inicjator kampanii:

Działania wspierają:

Kampania edukacyjna Zaawansowany rak piersi. Wiem więcej! jest skierowana do kobiet, u których rozpoznano przerzutowego raka piersi i ich otoczenia: rodziny, przyjaciół, znajomych. Jej celem jest wsparcie potrzeb pacjentek  oraz poszerzanie wiedzy w społeczeństwie  na temat tej choroby m. in. poprzez wspólną rozmowę na trudny  temat zawansowanej choroby nowotworowej. W ramach akcji powstał m. in. specjalny, dedykowany serwis edukacyjny Zaawansowanyrakpiersi.pl, stworzony specjalnie dla kobiet chorych na zaawansowanego raka piersi.

Na stronie pacjentki znajdą  materiały dotyczące nie tylko samej choroby, ale także praktyczne informacje na temat  takich aspektów codziennego funkcjonowania jak: zdrowie psychiczne, wygląd i poczucie atrakcyjności w zaawansowanej chorobie nowotworowej,  dieta, praca zawodowa, możliwe wsparcie socjalne.

Kampania, jak i wszystkie opracowane w jej ramach treści, powstały we współpracy merytorycznej z lekarzami, specjalistami zajmującymi się pacjentkami z przerzutowym rakiem piersi oraz organizacjami pacjenckimi wspierającymi chorujące kobiety. Inicjatorem/organizatorem kampanii jest firma Novartis Oncology Polska we współpracy z partnerem społecznym: federacją Stowarzyszeń „Amazonki” oraz partnerami wspierającymi: Polskimi Amazonkami Ruch Społeczny, Fundacją Onkocafe-Razem Lepiej, Fundacją Omea Life Rak piersi nie ogranicza i Fundacją Rak’n'Roll-Wygraj Życie.

Źródła:
(1) Wojciechowska Urszula, Didkowska Joanna. Zachorowania i zgony na nowotwory złośliwe w Polsce. Krajowy Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie. Dostępne na stronie http://onkologia.org.pl/rak-piersi-kobiet/, data pobrania: 04.06.2020 r.
(2) Niewidoczna kobieta 2.0.. Raport 2020 dotyczący wpływu osobistego, społecznego i ekonomicznego zaawansowanego raka piersi w Europie wearehereandnow.com/invisible-woman.html, data dostępu: 22.09.2020
(3) Tadeusz Pieńkowski, Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld, „Rak piersi”, Nowa Medycyna, 5-6/2001, dostępne na stronie: http://www.czytelniamedyczna.pl/3250,rak-piersi.html#, dostęp z dn. 07.03.2018 r.)
(4-5) Rak Piersi. Poradnik dla pacjentek, pod. red. dr n. med. Bogumiła Czartoryska-Arłukowicz, 2020, str. 9-11.
(6) Tabela opracowana na podstawie: Rak piersi. Praktyczny przewodnik dla lekarzy, red. J. Jassem, M. Krzakowski, Gdańsk 2019, Tabela 7.5. Kryteria kwalifikacji dla podtypów biologicznych wg zaleceń St. Gallen w modyfikacji z 2013 roku, s. 94.
(7) Jarosław Gośliński, „Onkolog – jak przygotować się do pierwszej wizyty” (https://www.zwrotnikraka.pl/onkolog-pierwsza-wizyta-onkologia/ - pobrane 09.08.20); a także wskazówek organizacji Partnerskich Projektu.
(8) www.badaniaklinicznewpolsce.pl - https://www.badaniaklinicznewpolsce.pl/o-badaniach-klinicznych/podstawowe-informacje/dlaczego-prowadzi-sie-badania-kliniczne/ - pobrane w dniu 21.08.2020
(9-12) Raport: „Pacjentki z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce: wiedza na temat choroby, komfort życia i sytuacja zawodowa”; raport powstał w ramach kampanii: „Zaawansowany rak piersi. Wiem więcej!”, Warszawa, wrzesień 2020
(13) Jarosław Gośliński, „ZUS – świadczenia finansowe dla chorych na raka” - https://www.zwrotnikraka.pl/zus-dla-chorych-na-nowotwor/ - pobrane w dniu 09.08.2020
(14) Beata Rędziak, „Orzeczenie do celów pozarentowych”, http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/204914 – pobrane w dniu 09.08.2020
(15) Ulgi i uprawnienia dla osób niepełnosprawnych – PORADNIK Niepełnosprawni.pl - http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/202374 – pobrane w dniu 09.08.2020
(16) Sprzęt rehabilitacyjny dla osób niepełnosprawnych – PORADNIK Niepełnosprawni.pl - http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/203730 – pobrane w dniu 09.08.2020
(17) Uzyskaj dowód osobisty - https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-dowod-osobisty – pobrane w dniu 09.08.2020
(18) Jarosław Gośliński, „Aktywność fizyczna a choroba nowotworowa” - https://www.zwrotnikraka.pl/aktywnosc-fizyczna-a-choroba-nowotworowa/ - pobrane w dniu 09.08.2020 
(19) Metastatic Breast Cancer in the Workplace - https://makeyourdialoguecount.com/planning-your-life-around-mbc/metastatic-breast-cancer-in-the-workplace – pobrane w dniu 09.08.2020
(20) Wskazówki organizacji Partnerskich Projektu
(21) Dostosowanie mieszkania dla osoby chorej - https://promedica24.com.pl/opieka-nad-osobami-starszymi-poradnik/opieka-seniora/opieka-nad-osoba-cierpiaca-na-choroby-otepienne/dostosowanie-mieszkania-dla-osoby-chorej/
(22) Raport przeprowadzony na zlecenie Novartis Oncology na potrzeby kampanii Zaawansowany Rak Piersi. Wiem więcej!
(23) https://www.zus.pl/
(24) http://mops.czestochowa.pl/mops2/
(25) https://www.nfz.gov.pl
(26) Jarosław Gośliński, „Rehabilitacja onkologiczna - informacje” - https://www.zwrotnikraka.pl/rehabilitacja-onkologiczna-informacje/ - pobrane w dniu 09.08.2020 
(27) Dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk. „Żywienie w chorobie nowotworowej” www.mp.pl; mgr Małgorzata Solecka, dietetyk „Jak powinien odżywiać się pacjent onkologiczny” https://www.zwrotnikraka.pl
(28) Mgr Małgorzata Solecka, dietetyk „Immunożywienie – dieta immunomodulująca” https://www.zwrotnikraka.pl
(29) Jarosław Gośliński „Niedokrwistość u pacjentów onkologicznych – leczenie” https://www.zwrotnikraka.pl/?
(30) Elwira Gliwska „Żywienie medyczne w onkologii” https://alivia.org.pl
(31) Aleksandra Żyłowska-Mazgaj, dietetyk, technolog żywności, edukator „Dieta w czasie i po chemioterapii - jadłospis i zasady” https://www.poradnikzdrowie.pl
(32) Dr n. med. Sławomir Mazur, „Rekonstrukcja piersi – możliwość odzyskania kobiecości i powrotu do normalnego życia” http://www.amazonki.org.pl/docs/razem_nr_4.pdf;
www.nfz.gov.pl
(33) Jarosław Gośliński „Rekonstrukcja piersi po mastektomii”
https://www.zwrotnikraka.pl
(34) Sylwia Rogalska „SOS po mastektomii, czyli automasaż limfatyczny”
http://www.badajpiersi.pl
(35) Hanna Adamczak „Jaka bielizna po mastektomii”
http://www.amazonki.org.pl/docs/razem_nr_4.pdf
(36) Jarosław Gośliński „Włosy po chemioterapii”
https://www.zwrotnikraka.pl
(37) „Techniki wiązania turbanów”;
https://www.youtube.com/
(38) http://www.jestemprzytobie.pl/; https://www.raknroll.pl

Inne piśmiennictwo:
Cancer Support Community. Metastatic Breast Cancer Specialty Report 2107. Dokument dostępny na stronie: https://www.cancersupportcommunity.org/sites/default/files/uploads/our-research/2017_Report/the_mcb_specialty_report_7-10.pdf?v=1. Dostęp dnia 3 stycznia 2017
American Cancer Society. Depression. Dostęp: czerwiec 2019. Dostępne na stronie: https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/physical- side-effects/changes-in-mood-or-thinking/depression.html.
ASCO. Depression. Dostęp: czerwiec 2019. Dostępne na stronie: https://www.cancer.net/coping-with-cancer/managing-emotions/depression.
Cleveland Clinic. Menopause: Emotional Aspects (Including Depression). Dostęp: lipiec 2019. Dostępne na stronie: https://my.clevelandclinic.org/health/ diseases/15231-menopause-emotional-aspects-including-depression. https://www.lbbc.org/learn/types-breast-cancer/metastatic-breast-cancer/ side-effects-and-metastatic-breast-cancer-2.

PL2009300765